عقل سالم دربدن سالم

اورامانی زبانی با دیرینه ای کهن در سراشیب فنا شدن

نوشته شده توسط :مظفر کریمی
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392-12:12 ب.ظ




اورامان یا هورامان بین ایران و عراق سه گوشۀ جغرافیای پدید میاورد، میان سه شهرستان 1-شهر پاوه (در استان کرمانشاه) 2- شهر مریوان (در استان کردستان( 3-شهر حلبجۀشهید (در استان سلیمانیۀعراق) این جغرافیای کوچک که میان کوهای زاگروس محصور شده زبانی به بزرگی و شکوه یک امپراطوری را در میانه گرفته، امپراطوری که متاسفانه دیو گذر زمان بمانند موریانه ای کم کم تاروپودش را میخورد و این سیستم نظامند زبانــــــی در حال سپردن آخرین نفسهای واژگانش می باشد. واژگانی که هر کدام روزی خالق معنا، بر صفحات اوستا بودند و موبدان زرتشتی آنها را أرج مینهادند و بَر چشم می گذاشتند.

تعریف واژه نام جای (avroman) :


اورامان یا هورامان بین ایران و عراق سه گوشۀ جغرافیای پدید میاورد، میان سه شهرستان 1-شهر پاوه (در استان کرمانشاه) 2- شهر مریوان (در استان کردستان( 3-شهر حلبجۀشهید (در استان سلیمانیۀعراق) این جغرافیای کوچک که میان کوهای زاگروس محصور شده زبانی به بزرگی و شکوه یک امپراطوری را در میانه گرفته، امپراطوری که متاسفانه دیو گذر زمان بمانند موریانه ای کم کم تاروپودش را میخورد و این سیستم نظامند زبانــــــی در حال سپردن آخرین نفسهای واژگانش می باشد. واژگانی که هر کدام روزی خالق معنا، بر صفحات اوستا بودند و موبدان زرتشتی آنها را أرج مینهادند و بَر چشم می گذاشتند.

تعریف واژه نام جای (avroman) :

 (اورامان = هُورامان = هَورامان = اورُمون = اورامانات)

 دربارۀ معانی ومفاهیم ((اورامان)) تشتت آرای زیادی موجود است، یکی با تحلیلی سطحی   و نگاهی امروزی، دیگری با ظاهر کلمه و آن یکی از زاویۀ فولکلور این مفهوم و نام جای کهن را به تحلیل خویش کشیده اند. با ترازوی امروزی قیاس مَن و نیم مَن دیروز را میخواهند معنا نمایند, غافل از اینکه هرجای این سرزمین مقیاس متفاوتی برای خویش دارد. و مَن تبریز با مَن اصفهان دو وزن متفاوتند، (گاهاً 3کیلو وآن دیگری بیش از 3کیلو) اما با یک نام (مَن). این مثالی خوب برای دریافت ما از تحلیل بعضی افراد به دست میدهد. که بعضاً افرادی، اورامان را از روی زبان آشوری و اکدی میخواهند معنا نمایند. و بعضی تعاریف به متون عبرانی روی کرده اند!!! چگونه میشود، تنها به دلیل قرابت ظاهری وشکل نام اورامان آنرا با (اور) باستان (جنوب عراق امروزی ) و تمدن آشوریان مقایسه و معنا کرد. چند مثال جهت روشن تر شدن این دیگاه را لازم به یادآوری می دانیم، کلمۀ (مارکا) در میان سرخ پوستهای آمریکای شمالی به معنای زمین مشترک جهت کاردسته جمعی است و در آن سوی گیتی در میان نژادی کاملاً متفاوت یعنی آلمان (آریایی) همان کلمۀ (مارکا) دقیقاً به همان معنای سرخ پوستها است، ولی این تنها یک اتفاق کم نظیر است و بیشتر موارد عکس این حالت است و در بیشتر موارد مشابهت ظاهری کلمات دو زبان مختلف در معنا ومفهوم بسیار از هم دورند وبعضاً عکس همدیگرند. مثلاً در انگلیسی ( book )یعنی کتاب ولی ((بوک)) در کُردی یعنی عروس!!! یا در اورامانی (مَشی) یعنی مگس اما همین کلمه در عربی یعنی روش و طریق و در انگلیسی یعنی مشبک، و نمونه های بسیار دیگر موجود است. اما اهمیت اساسی جهت تفسر وتشریح زبانی کلمات را باید در برقراری پیوندی منطقی میان این کلمه با ریشۀ همان زبان جست. نه پناه به زبان دیگری بریم. بدونه در نظر داشت ریشه ی لغوی آن در همان زبان.

اما برخی تفسیر های که برای واژه ی (اورامان = هورامان =هه ورامان) برشمرده اند را به اجمال بیان میکنیم و نگاه و فهم خویش را نیز در منتهای آنان میاوریم.

1-        برخی منابع کلمه ی اورامان را از واژۀ (اورمن) می دانند، که نامی است بر گرفته از یکی از سروده های کهن ایران باستان، و فرهنگ آیین زرتشتی است.

2-        اورامان را برخی برگرفته از کلمه (آذرمان) به معنای آتشکده یا سرزمین آتش میپندارند.

3-        در برهان قاطع آمده اورامان از دو بخش (اورا) به معنای حصار و دژ استوار و (مان) که معنای خانه یا مسکن را میدهد یا همان سرزمین دژهای مستحکم و پا برجا است.

4-        برخی دیگر اورامان را از (اور) کلمۀ آشوری است به معنای شــهر و اسم آن همسان (اور) پایتخت کلدانیان در جنوب عراق امروزی و (مان) را هم پسوندی مکانی تعریف کرده اند!

5-        بعضی تعابیر ساده و ابتدایی که بر گرفته از اشتهاد شخصی افراد غیر متخصص درباب اورامان می باشد که ارزش نگاشتن ندارند بیشتر نگاهی عامیانه و ساده انگارانۀ آنها است.

6- اما این واژه در منابع انگلیسی با این نام آمده (avroman)  در زبان فارسی هم با این نام (اورامان- اورامانات) آمده که (ات) آن نشان جمع تانیث عربی است. و درهمۀ فرهنگ لغات فارسی اینگونه نوشته شده. اما در میان خود گویش کننده های زبان اورامانی (ما چون این متن را به فارسی نوشتیم از تلفظ فارسی آن سود جستیم یعنی با همان اورامـــان از آن یاد میکنیم.) دو گونه تلفظ برای کلمه ی اورامان موجود است. یعنی خود اورامانیان نیز با دو تلفظ جدا آنرا بکار میگیرند و آن 1- هورامان ((horaman  2-هه ورامان (hawraman)  

در مناطق نوسود و نودشه و بعضی از روستاهای اورامان عراق (هورامان) ولی بیشتر مناطق اورامان ایران و عراق همان (هه ورامان) را بکار میبرند.

اما قدیمی ترین نوشته که این نام آمده ، در شعری از شاعر کهن آن دیار است به نام صیدی (منظورمان صیدی اول است). در پارچه شیعری اینگونه از اورامان یاد میکند:

(ئه ز ئورومون مه کانم بی و لاتم            سه رو پیری خوای گیرته ن خه لاتم)

معنی آن: سرزمین (اورومون) مام وطنم است و ( روستای سَروپیر)  هدیه ای است از جانب آفریدگار به من.

پیدا است که این واژه به اورومون از آن یاد شده نه هیچ تلفظی دیگری لذا بجای است که بر آن تکیه نماییم تا تلفظهای من درآوردی و سلیقه ای لذا به نظر راقم این قلم اورامان از دو بخش برگرفته (هورا+ مان) هورا یا اهورا + مان  یا اهورامزد+مان.

اورو یا اهورا از نام پروردگار به زبان کهن آیین اورامانیان که زرتشتی بودند بر گرفته شده و آن (اهورامزدا) خدای بزرگ زرتشتی است میشود گفت در اصل( اهورامزدامان) که لحاظ صنایع ادبی اضافۀ مقلوب است و تبدیل شدن اهورا به (اورو) و مان بدل شد است به مون که  تلفظ دیگری است از(مان) که پسوندی میدی (مادی) است به معنای مکان و جای (پسوندی است برای نام جای) لهذا میشود اینگونه اورامان را تفسیر نمود که واژۀ است آریایی کهن و بر گرفته از آیین زرتشتی و از لحاظ ادبی اضافۀ مقلوبی است از دو واژۀ که برای نام جای این سرزمین بکار گرفته شده که معنای مستفاد شده از آن سرزمین پرودگار زرتشتی اهورامزدا است یا سرای مقدس اهورامزدا .

جالب است که بدانیم آتشکدۀ مقدس (فروزان) دومین آتشکده یا آتژگای  بزرگ ایران بعد از آتشگاه آذرگشتسب است که فروزان درجنوب شهرستان پاوه است که معروف است بزرگان زرتشتی و شاهان ساسانی سالانه به این آتشکده می آمدند و در گردنه شمشیر(روستای نزدیک شهر پاوه، در استان کرمانشاه) کفشهایشان را در میاوردند و با پای برهنه به سوی آشکده میرفتند زیرا آنان بر آن باور بودند که به سرزمین مقدس آمده اند و این نشان از تقدس و فَره اهورایی است که اورامان را بدان میشناسند.

-فریبرز موسی زاده




www.firstpost.com
جمعه 17 خرداد 1398 02:22 ب.ظ
Somme tгuly excellent information, Gladiola I
noticed this. "What we want is to see the child in pursuit of knowledge, and not knowledge in pursuit of the child."
by George Bernard Ꮪhaw.
Inhouse
پنجشنبه 1 فروردین 1398 06:04 ق.ظ
Becɑuѕe the admin of tһіs web page is working, no
hesitation very rapidly itt wilkl be famous, due
tօ its feature ϲontents.
фитнес резинки 250грн
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 01:56 ب.ظ
резиновые петли купить украина
резинка для фитнеса купить харьков
спортивная резинка
резинки для фитнеса длина 31 см
резинка петля для фитнеса
Robert's Blow Boy
دوشنبه 20 فروردین 1397 02:04 ب.ظ
Smart people have little long term patience with stupid people unless
one thing will be gained from the relationship.
garciniacambogiapremium.net
یکشنبه 19 فروردین 1397 08:11 ب.ظ
Have actually been taking little over a month.
joma jewellery a little treasure
شنبه 18 فروردین 1397 08:26 ب.ظ
Unlike Polki Jewellery, Kundan is slightly affordable.
2. Pearl Jewellery Pearl is.. The most recent change is a
shiny new wordpress weblog!
joma jewellery lou lou bracelet
شنبه 18 فروردین 1397 03:55 ق.ظ
"We do not know exactly what happened.. it was some of the stunning gadgets we had," Gruosi
instructed Reuters Tv.
Verna
شنبه 18 فروردین 1397 03:22 ق.ظ
In India, for instance, they're often made out of glass, and make a musical-sounding noise
when the arm is moved.
garciniacambogiapremium.net
شنبه 18 فروردین 1397 01:58 ق.ظ
Have actually been taking little over a month.
Why does it hurt right above my heel?
شنبه 1 مهر 1396 06:56 ب.ظ
Yesterday, while I was at work, my sister stole my iPad and tested to see if it can survive a 40 foot drop, just so
she can be a youtube sensation. My apple ipad is now broken and she
has 83 views. I know this is completely off
topic but I had to share it with someone!
http://maddieheidi.wordpress.com/
جمعه 13 مرداد 1396 05:56 ب.ظ
It's impressive that you are getting ideas from this piece
of writing as well as from our dialogue made at this time.
Can stretching help you grow taller?
شنبه 7 مرداد 1396 07:30 ب.ظ
Highly energetic post, I liked that a lot. Will there be a part 2?
Can you lose weight by doing yoga?
یکشنبه 25 تیر 1396 11:42 ب.ظ
If some one desires to be updated with newest technologies then he must be go to see this web site and be up
to date daily.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 12:29 ب.ظ
I always emailed this web site post page to all my friends, for the
reason that if like to read it afterward my friends will too.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندها:


پیوندهای روزانه:


نویسندگان:


نظرسنجی:


آمار وبلاگ:







The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو